Prof. dr hab. Irena Sarnowska-Giefing

Irena Sarnowska Giefing

Konsultacje w semestrze letnim

środa 16.45-17.30

piątek 11.15-12.00

Informacja biograficzna:

  • Data  ukończenia  studiów  magisterskich  –  1972 r.; uczennica  prof. dr. hab. Karola  Zierhoffera.
  • Doktorat  w 1983 r.  na  podstawie  pracy:  Nazewnictwo  w  nowelach  i  powieściach  polskich okresu  realizmu  i  naturalizmu.
  • Habilitacja  w  2003 r.  na  podstawie  pracy:  Od  onimu  do  gatunku  tekstu. Nazewnictwo  w  satyrze  polskiej  do 1820 r.
  • Na  stanowisku  profesora   zwyczajnego  od  2013 r.
  • Od  2012 r.  kierownik  Zakładu  Gramatyki  Współczesnego  Języka  Polskiego  i  Onomastyki.

Problematyka badawcza:

  • onomastyka literacka;
  • onomastyka uzualna;
  • glottodydaktyka.

Pełnione funkcje:

  • 1996 – 2005 r.  kierownik  Studium Języka  Polskiego  dla  Cudzoziemców  UAM.
  • Od 1997 r.  do  2012 r.  dyrektor  Letniej  Szkoły  Języka  i  Kultury  Polskiej  UAM.
  • Od  2005 r.  kierownik  Pracowni  Onomastycznej  IFP  UAM.
  • Od  2005  r.  przewodnicząca  Komisji  Językoznawczej  PTPN.

Członkostwo  w  Towarzystwach  i  Komisjach  Naukowych:

  • Poznańskie  Towarzystwo  Przyjaciół  Nauk;
  • Polskie  Towarzystwo  Językoznawcze;
  • Stowarzyszenie  Polskich  i  Zagranicznych  Nauczycieli  Języka  Polskiego  jako  Obcego  “Bristol”;
  • Komisja  Onomastyczna  PAN.
  • Członek  komisji  dydaktycznej  w Instytucie  Filologii  Polskiej  UAM;
  • Członek  Rady  Naukowej  ds. Studiów Doktoranckich  na  Wydziale  Filologii Polskiej  i  Klasycznej UAM;
  • Członek  Wydziałowej  Komisji  ds. Nagród  Naukowych  (2  kadencja);
  • Członek  Komisji  Egzaminacyjnej  na  Studia  Doktoranckie;
  • Członek  Komisji  Egzaminacyjnej  w  Podyplomowym  Studium  dla  Nauczycieli  Języka  Polskiego  jako  Obcego.

Dorobek  naukowy  (wybór):

I.  Książki,  słowniki,  bibliografie:

  1. Nazewnictwo  w  nowelach  i  powieściach  polskich  okresu  realizmu  i naturalizmu,  Poznań  1984, 147 s.
  2. Od  onimu  do  gatunku  tekstu.  Nazewnictwo  w  satyrze polskiej  do 1820 r., Poznań  2003,  330  s.
  3.  Słownik  gwary  miejskiej  Poznania,  pod red.  M. Gruchmanowej  i  B. Walczaka,  Wydawnictwo  Naukowe  PWN,  Poznań  1997, 467 s.
  4.  Słownik  gwary  miejskiej  Poznania (z  suplementem),  pod  red. M. Gruchmanowej  i  B. Walczaka,  Wydawnictwo  Naukowe  PWN,  Poznań 1999, 467 s.
  5.  Słownik  nazwisk  mieszkańców  Poznania  XVI-XVIII  wieku  t. 1.  A-F, Poznań 2011, 594  s.
  6.  Słownik  nazwisk  mieszkańców  Poznania  XVI-XVIII  wieku,  t. 2.  G-N, Poznań  2014, 753  s.
  7.  Bibliografia  polskiej  onomastyki  literackiej  do  roku  2000,  Poznań  2001, 67 s.
  8.   Bibliografia  polskiej  onomastyki  literackiej  do roku  2013,  Poznań  2013, 53  s.

II.   Artykuły  naukowe  opublikowane  w  czasopismach  oraz  pracach zbiorowych  polskich  i  zagranicznych  (wybór):

  1. Sienkiewiczowska  Ligia-Kallina,  Studia  Polonistyczne 1976,  III, s. 155-161.
  2. Nazwy  własne  w  utworach  Adolfa  Dygasińskiego, Onomastica 1977,  XXII, s. 201-233.
  3. Ursus – Niedźwiedź – Mieszko – antroponimiczne nieporozumienie, Studia Polonistyczne  VI, 1979, s. 140-147.
  4. Nazwy  własne  w  nauczaniu  języka  polskiego  jako obcego, Poradnik Językowy  IV, 1980, s. 205-210.
  5. Die  Namenkunde  in  der  realistischen  Literatur. Methodologische Fragen, w: Der  Eigenname in Sprache und  Gesellschaft.  XV. Internationaler  Kongress für  Namenforschung,  z. VII.  Vorträge  und  Mitteilungen in der Sektion  6. Eigennamen  in  literarischen Werken, hsg. von  E. Eichler, E. Saß, H. Walther, 6. Leipzig 1985, s. 137-142.
  6. Imiona  i  nazwiska  bohaterów  Marii Konopnickiej  wobec autentycznej antroponimii  okolic Turka  i  Łęczycy, Studia  Polonistyczne XIV/XV, 1987, s. 233-242.
  7. Pisarze  pozytywiści  wobec  literackich  konwencji onomastycznych, w:  V Ogólnopolska  Konferencja Onomastyczna.  Księga  referatów,  pod  red. K. Zierhoffera, Poznań 1988, s. 127-134.
  8. Konwencje  nazewnicze  w  literaturze, w: Język  zwierciadłem  kultury, czyli nasza codzienna  polszczyzna,  pod red. H. Zgółkowej,  Poznań 1988, s. 132-147.
  9. Funkcje  nazewnictwa  w  satyrze  staropolskiej,  w:  Onomastyka literacka. Materiały  VIII  Ogólnopolskiej  Konferencji  Onomastycznej,  pod  red. M. Biolik, Olsztyn 1993, s. 101-106.
  10. Onomastyka  w  metatekstowych  fragmentach  siedemnastowiecznej satyry mieszczańskiej,  w:  Synchroniczne  i  diachroniczne  aspekty  badań polszczyzny, t. 1,  pod  red.  M. Białoskórskiej  i  S. Kani,  Szczecin 1994, s. 181-196.
  11. Onomastyka  w  oświeceniowych  przeróbkach  i  przekładach  satyr Mikołaja Boileau,  Poznańskie  Studia  Polonistyczne, t. I, (XXI),  Poznań 1994, s. 75-84.
  12. Onomastyka  w  paszkwilach  XVIII  wieku, w:  Synchroniczne  i  diachroniczne aspekty badań  polszczyzny, t. II,  pod  red. M. Białoskórskiej  i  A. Belchnerowskiej,  Wydawnictwo Uniwersytetu Szczecińskiego, Szczecin 1995, s. 273-284.
  13. Funkcja  intertekstualna  onomastyki  w  satyrze, w: Język  polski – historia  i współczesność. Materiały  z  sesji  naukowej  zorganizowanej  dla  uczczenia 75. rocznicy  powstania  Uniwersytetu  im.  A. Mickiewicza,  pod  red. Z. Krążyńskiej  i  Z.  Zagórskiego, Wydawnictwo  Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół  Nauk, Poznań 1995, s. 89-97.
  14. Stille  Nacht,  heilige  Nacht… –  dzieje  kolędy  i  jej  polskie wersje,  w:  Z kolędą  przez  wieki.  Kolędy  w  Polsce  i  w  krajach  słowiańskich, pod  red.   T. Budrewicza, S. Koziary, J. Okonia, Wydawnictwo  Biblos,  Kraków 1996.
  15. Nazewnictwo  w  paszkwilach  XVI  w., w:  W  przyjacielskim  kręgu. Prace ofiarowane  Profesorowi  Zygmuntowi  Zagórskiemu  w  70.  rocznicę urodzin, Biblioteczka  Poznańskich  Studiów  Polonistycznych. Serii Językoznawczej, Wydawnictwo  UAM,  Poznań 1996,  s. 25-39.
  16. Antroponimia,  w:  Słownik gwary miejskiej  Poznania,  pod  red. M. Gruchmanowej  i  B. Walczaka,  Wydawnictwo  Naukowe  PWN,  Poznań 1997, s. 78-91.
  17. Onomastyczne  cechy  stylowe  w  „Śnie  majowym”  Marcina  Bielskiego, w: Viribus unitis.  Księga  poświęcona  Profesor  Monice  Gruchmanowej  w 75-lecie  urodzin,  4  Biblioteczka  Poznańskich  Studiów  Polonistycznych  Serii Językoznawczej,  Poznań 1998, s. 149 – 158.
  18. Suplement  do:  Słownik  gwary miejskiej  Poznania,  pod. red. M. Gruchmanowej  i  B. Walczaka,  Poznań 1999.
  19. Germanismen  im  Posener  Polnischen des  19. Jahrhunderts, w: Nationale Minderheiten  und  staatliche  Minderheitenpolitik  in  Deutschland im 19. Jahrhundert  in  vergleichender  Sicht,  Uni-Verlag, Bautzen 1999, s. 185-194.
  20. Onomastyka  literacka –  integracja  językoznawstwa  i  literaturoznawstwa,  w: Metodologia  badań onomastycznych,  pod  red.  M. Biolik, Olsztyn  2003,  s. 435-446.
  21. Imiona  poznaniaków  w  latach 1939-1945, w:  Poznańskie  Spotkania Językoznawcze, t. XI,  pod red.  Z. Krążyńskiej  i  Z. Zagórskiego, Poznań 2003, s. 101-116.
  22. Onomastyka  literacka  wobec  współczesnej  stylistyki, w:  Nazwy  mówią,  pod red. M. Pająkowskiej-Kensik  i  M. Czachorowskiej, Bydgoszcz  2004, s. 23-31.
  23. Nauczanie  języka  polskiego, literatury i  kultury  polskiej  w  ramach  studiów uzupełniających  dla  nauczycieli  z  Brandenburgii,  w:  Wrocławska  dyskusja  o  języku  polskim  jako  obcym. Materiały  z  Międzynarodowej Konferencji Stowarzyszenia  „Bristol”, pod  red.  A. Dąbrowskiej,  Wrocław  2004,  s. 177- 182.
  24. Profesor  Karol  Zierhoffer, w:  Wśród  ciekawych  nazw  i  wyrazów, Biblioteczka  Poznańskich  Studiów  Polonistycznych  Serii Językoznawczej,  Nr  25,  pod  red. I. Sarnowskiej-Giefing, Poznań  2004, s. 11-15.
  25. Bibliografia  prac  Profesora  Karola  Zierhoffera  za  lata  1949-2004,  w:    Karol  i  Zofia  Zierhofferowie, Wśród  ciekawych  nazw i  wyrazów, Biblioteczka Poznańskich  Studiów  Polonistycznych  Serii Językoznawczej, Nr  25, pod   red. I. Sarnowskiej-Giefing,  Poznań  2004,  s. 16-24.  [współautor:  M. Borejszo].
  26. Prace  Karola  i  Zofii  Zierhofferów. Streszczenie, w:  Karol  i  Zofia Zierhofferowie,  Wśród  ciekawych  nazw  i  wyrazów, Biblioteczka Poznańskich Studiów  Polonistycznych  Serii  Językoznawczej,  Nr  25,  pod  red. I. Sarnowskiej-Giefing,  Poznań  2004,  s. 331-340.
  27. Nomina  sacra  w  przestrzeni  komunikacji  negatywnej.  Materiały  z konferencji  Język  religijny  dawniej  i  dziś,  Gniezno  2004,  Biblioteczka Poznańskich  Studiów  Polonistycznych  Serii  Językoznawczej, Nr  33, pod  red. S. Mikołajczaka  i  ks. T. Węcławskiego,  Poznań  2005, s. 358-368.
  28. Głos  onomasty  w  sprawie  nauczania  słownictwa.  Materiały  z międzynarodowej  konferencji  glottodydaktycznej, w:  Nauczanie  języka polskiego  jako  obcego  i  polskiej  kultury w  nowej  rzeczywistości europejskiej. Materiały  z  VI  Międzynarodowej  Konferencji  Glottodydaktycznej,  pod  red. P. Garncarka, Warszawa  2005, s. 183-192.
  29. Gołda  –  karaimka  –  kacerka, w:  Ad  perpetuam  rei  memoriam.  Profesorowi Wojciechowi  Ryszardowi  Rzepce  z  okazji  65. rocznicy urodzin,  pod red. J. Migdał,  Biblioteczka  Poznańskich  Studiów  Polonistycznych  26,  Poznań 2005, s. 347- 357.
  30. Literary  Onomastics  in  Poland:  A  survey  of  Polish research  and its perspectives,  “Onoma”, International  Council  of  Onomastic  Siences,  Uppsala  (Sweden), vol. 40,  2005, s. 357-372.
  31. Nazwy  dawnych altarii  poznańskich  wobec  antroponomastykonu  kultury, w: „Poznańskie  Spotkania  Językoznawcze”, pod  red.  Z.  Krążyńskiej  i  Z. Zagórskiego, t. XVI,  Poznań  2007, s.109-117.
  32.  Problematyka  dialektologiczna  w  badaniach  historycznej  antroponimii Poznania,  w:  Gwary dziś  4. Konteksty dialektologii,  pod red. J. Sierociuka, Wyd. PTPN,  Poznań  2007, s. 95-104.
  33. Onomastyka  literacka  dziś  –  przełomy  czy  kontynuacje, w:  Nowe nazwy własne  –  nowe  tendencje  badawcze, pod red.  A. Cieślikowej,  B. Czopek-Kopciuch  i  K. Skowronek,  Kraków  2007, s. 559-572.
  34. Kult  świętych  i  błogosławionych  (też  poznaniaków  i  Wielkopolan)  oraz  jego odbicie  w  poznańskiej antroponimii.  Na  podstawie najstarszych    spisów obywateli  Poznania, w: Język,  społeczeństwo, wartości,  Prace  Komisji  Językoznawczej  Bydgoskiego Towarzystwa  Naukowego  Nr  XVIII, pod  red.  E. Laskowskiej, I. Benenowskiej  i  M. Jaracz,  Bydgoszcz  2008,  s. 389-404.
  35. Z  antroponomastykonu  Poznania.  Sposoby identyfikowania  kobiet  w  spisach obywateli  miasta  z  XVI  i  początku XVII  w., w:  Studia  Linguistica   in  honorem  Edvardi  Breza,  Bydgoszcz  2008,  s. 212-222.
  36. Wstęp  do:  Pamięci  Profesora  Tadeusza  Skuliny  w  15. rocznicę  śmierci, pod  red. A. Pihan-Kijasowej  i  I. Sarnowskiej-Giefing,  Poznań  2008, s. 7-8 (wstęp do książki, wraz  z  A. Pihan-Kijasową).
  37. Imiona  mieszkańców  Poznania  w  dobie  reformacji  i  kontrreformacji,  w:  Pamięci  Profesora  Tadeusza Skuliny  w  15. rocznicę  śmierci,  pod red.   A.  Pihan-Kijasowej  i  I. Sarnowskiej-Giefing, Poznań  2008,  s.117-143.
  38. Toposy i  tematy  imienne  w  perspektywie  onomastyki literackiej, Księga Jubileuszowa  Prof. Czesława Kosyla,  Wydawnictwo  Naukowe  UMCS,  Lublin.
  39. Ślady  wpływów  niemieckich  w  historycznej  antroponimii  Poznania,  Materiały  z  XVI  Ogólnopolskiej  Konferencji  Onomastycznej,  Wrocław    2008.
  40. Névtani  kutatások  a  poznańi  Adam  Mickiewicz  Egyetemen,  „Névtani Értesitö”  31, Budapest  2009, s. 203-212.
  41. Тиха  нич  свята  нич… Історія  колядки  та  її  польські  версії,  „Записки Наукового Товриства  імені  ШЕВЧЕНКА, T. CCLVIII.  Праці  Музикознавчої Комисії,  Lviv  2009, s. 190-206.
  42. Słownik  nazwisk  mieszkańców  Poznania  XVI-XVIII  w.  i  jego  cele: onomastyczny, ogólnojęzykowy,  historyczno-kulturowy, w:  Miasto w perspektywie  onomastyki  i  historii,  pod  red. I. Sarnowskiej-Giefing  i  M. Graf, Poznań  2010,  s. 221-233.
  43. Toposy  i  tematy  imienne  w  perspektywie  onomastyki  literackiej,  w:  W  świecie  nazw,  pod  red.  H. Pelcowej,  Lublin  2010 , s. 345-332.
  44. Ślady  wpływów  niemieckich  w  historycznej  antroponimii  Poznania,  w: Nazwy własne  a  społeczeństwo, t. I.,  Zagadnienia  teoretyczne  i  metodologiczne, II. Antroponimia, pod  red.  R. Łobodzińskiej,  Łask  2010,  s. 231-258.
  45. Imiona  Żydów  w  poznańskich  dokumentach  z  XVI-XVIII  w.,  w:  „Poznańskie  Spotkania  Językoznawcze”, t. XXII,  Studia  onomastyczne  i  dialektologiczne, pod  red.  A. Pihan-Kijasowej  i  I. Sarnowskiej-Giefing, Poznań  2011, s. 95-110.
  46. Sarnowska-Giefing  Irena,  red. „Poznańskie  Studia  Polonistyczne”. Seria Językoznawcza,  tom  21 (41),  z. 1, 218 s. , Wydawnictwo  „Poznańskie  Studia Polonistyczne”  Wydawnictwo  PTPN,  Poznań.
  47. Sarnowska-Giefing  Irena,  Sieradzki  Andrzej,  Borowiak  Patryk,  Kierunki badań  onomastycznych na  filologii  polskiej  i  filologiach południowosłowiańskich, w:  Cъстояниe  и  проблеми  на  българската ономастика , ss. 444-463, Wydawnictwo  Uniwersytetu  Cyryla  i  Metodego Wielkie Tyrnowo, Beликo Tъpнobo  2013.
  48. Z  antroponomastykonu  kultury  polskiej. Niemieckie  nazwiska  mieszkańców Poznania,  w:  Michael  Düring, Krzysztof  Trybuś  red., Polen  und  Deutsche  in  Europa / Polacy  i  Niemcy  w  Europie, Beiträge  zur  internationalen Konferenz,  25. und  26. Oktober  2012,  Kiel / Tom  podsumowujący konferencję  międzynarodową,  25  i  26  października  2012,  Kilonia,  Schriften des  Zentrums  für  Ost  Europa-Studien (ZOS)  Der  Uniwersität  Kiel  6, Peter Lang  Edition,  Frankfurt  am  Main  2014, s. 155-180.
  49. O  wykluczeniu  społecznym  wśród  mieszkańców  Poznania  XVI-XVIII  wieku z  perspektywy  onimicznej,  w:  Życie  na  skraju – marginesy  społeczne wielkiego  miasta,  red.  Z. Galor,  B. Gordyńska-Bittner, S. Kalinowski,  Societas  Pars  Mundi,  Bielefeld  2014, s. 81-96.

III.  Recenzje  (wybór):

1.  R. Šrámek, Úvod  do  obecne  onomastiky, Masarykowa  Univerzita  Brno 1999 – rec.  Poznańskie  Studia  Polonistyczne.  Seria  Językoznawcza  XI (XXXI), 2004,  s. 287-293.

2.  K. Zierhoffer,  Z.  Zierhofferowa,  Polska  a  Europa  w  świetle  nazw  geograficznych,  Wydawnictwo  Poznańskie  Studia  Polonistyczne, Poznań  2007, ss. 395,  „Język  Polski”  LXXXVIII, s. 169-171.

3.  M. Czaplicka-Jedlikowska,  Edukacyjne  aspekty  nazw  własnych  w  literaturze dla  dzieci,  Bydgoszcz  2007,  Wydawnictwo  Uniwersytetu  Kazimierza  Wielkiego, ss. 288,  „Poznańskie  Studia  Polonistyczne”.  Seria  Językoznawcza  XV (XXXV), s. 263-269.

4.  B. Frankowska-Kozak,  Logonimy  podmiotów  gospodarczych  w  północno-zachodniej  Polsce  w  ostatnim  dziesięcioleciu  XX  wieku, ss. 293,  „Poznańskie Studia  Polonistyczne”. Seria  Językoznawcza,  t. 18 (38),  z. 1, s. 167- 172.

5.  M. Rutkiewicz-Hanczewska,  Genologia  onimiczna.  Nazwa  własna  w płaszczyźnie  motywacyjno-komunikatywnej,  „Poznańskie  Studia  Polonistyczne”. Seria  Językoznawcza,  tom  22  (42),  z. 2,  s.  213-217.

IV.  Recenzje  wydawnicze:

  1. Recenzja  14.  tomu  „Poznańskich  Spotkań  Językoznawczych”  pod  red.  Z. Krążyńskiej  i  Z. Zagórskiego.
  2. Recenzja  16.  tomu  „Poznańskich  Spotkań  Językoznawczych”  pod  red.  Z. Krążyńskiej  i  Z.  Zagórskiego.
  3. Recenzja  artykułów  z  zakresu  onomastyki  literackiej  złożonych  do  tomu pokonferencyjnego  pt.  Materiały  z  XVI  Ogólnopolskiej  Konferencji  Onomastycznej,  Wrocław  2008.
  4. Recenzja  wydawnicza  podręcznika:  T. Jurka,  K. Labudy-Di Marino, B. Nowak i  K. Sołtowskiej,  Język  polski  w  pigułce. Podręcznik  do  nauki  j. polskiego dla  cudzoziemców,  Poznań  2009.
  5. Recenzja  wydawnicza  monografii  I. Żuraszek-Ryś,  Nazwy  miejscowe  powiatu  zielonogórskiego,  Zielona  Góra  2009. Seria  Językoznawcza,  tom  22  (42),  z. 2,  s. 213-217.

V.  Informatory,  programy nauczania:

  1. The  Polish  language  school  for  foreigners.  Language  programme. Wydawnictwo  UAM,  Poznań 1998, 30 s.
  2. Polnisches  Seminar  für  Ausländer, Lehrprogramme, Wydawnictwo UAM, Poznań 1999,  29 s.
  3. Polnisches  Seminar  für  Ausländer,  Wydawnictwo UAM,  Poznań  2000, 32 s.
  4. The  Polish  Language  School  for  Foreigners. Wydawnictwo UAM,  Poznań 2000, 33 s.
  5. Adam  Mickiewicz  University, Poznań.  Summer  School  of  Polish  Language &  Culture  (Informator), Wydawnictwo UAM,  Poznań  2000.

VI. Kierownictwo w grantach promotorskich:

  1. Nazwiska  mieszkańców  Poznania  od  XVI-XVIII  w.  w  świetle ksiąg metrykalnych  parafii  Św. Marii  Magdaleny. Studium onomastyczno-socjolingwistyczne  (NN 104 1894 34).  Wykonawca  –  mgr  Aleksandra  Kulupa);
  2. Nazwiska  mieszkańców  Poznania  od  XVII-XVIII w.  w  świetle ksiąg metrykalnych  Parafii  Św. Wojciecha  (NN N N104 250 135).  Wykonawca – mgr  Aneta  Kołodziejczyk-Trawińska.