dr hab. Magdalena Graf

DSC00238

pokój 311

mail: m.graf@amu.edu.pl

Poznanianka niezmiennie zauroczona rodzinnym miastem, uzależniona od dobrej muzyki, książek i turystyki miejskiej. Absolwentka poznańskiej polonistyki (w roku 1998, praca magisterska pt. Od onimu do tekstu. Analiza porównawcza literatury socrealistycznej i antysocrealistycznej powstała pod opieką naukową Profesor I. Sarnowskiej-Giefing). W roku 2005 uzyskała tytuł doktora nauk humanistycznych na podstawie obrony pracy Onomastyka na usługach socrealizmu. Antroponimia w literaturze lat 1949-1955 [recenzenci: prof. dr hab. Aleksandra Cieślikowa (IJP PAN), prof. dr hab. Karol Zierhoffer (IFP UAM)]. Zainteresowania naukowe koncentrują się wokół nazw własnych, a ponieważ stara się łączyć je z pozanaukowymi pasjami, w jej dorobku naukowym znajdują się opracowania poświęcone literackim onomastykonom, imionom dawnych oraz najmłodszych poznaniaków oraz dawnej i współczesnej urbanonimii. Jest też współautorstwo pracy Nazewnictwo geograficzne Poznania. Zbiór studiów (powstałej pod red. naukową  Z. Zagórskiego)  oraz Słownika nazwisk mieszkańców Poznania od XVI do XVIII wieku (red. naukowa I. Sarnowska-Giefing). Najnowszym efektem naukowych fascynacji jest książka o nazewnictwie literackim współczesnej prozy polskiej.

Przez kilka lat prowadziła autorskie warsztaty z języka polskiego dla słuchaczy podyplomowego studium dla tłumaczy w Szkole Tłumaczy i Języków Obcych UAM. Na studiach polonistycznych prowadzi m.in. konwersatoria z nauki o współczesnym języku polskim, językoznawstwa współczesnego i onomastyki (nazwy w języku i kulturze).

Członek Polskiej Komisji Onomastycznej (przy Komitecie Językoznawstwa PAN)

Członek Komisji Nazw Miejscowości i Obiektów Fizjograficznych (przy MSWiA)

Od 2017 roku kierownik  Zakładu  Gramatyki  Współczesnego  Języka  Polskiego  i  Onomastyki.

Wybrane publikacje

onomastyka literacka

książki

  • Onomastyka na usługach socrealizmu. Antroponimia w literaturze lat 1949-1955. Poznań 2006, Bogucki. Wydawnictwo Naukowe, ss. 230.

  • Literackie nie-nazywanie. Onomastykon polskiej prozy współczesnej, Poznań 2015, Wydawnictwo Naukowe UAM, ss. 283.

artykuły

  • Bohaterowie są bezimienni. O bezimienności jako nierozpoznanym problemie onomastyki literackiej [w:] Język polski. Współczesność – historia, pod red. W. Książek-Bryłowej, H. Dudy. Lublin 2002.

  • Czas, przestrzeń i nazwy. Nowe ujęcie problemu funkcji lokalizacyjnej nazewnictwa literackiego, „Onomastica” XLVIII, 2003.

  • Granice deskrypcji [w:] Studia Językoznawcze, t. 4. Synchroniczne i diachroniczne aspekty badań polszczyzny, pod red. M. Białoskórskiej, Szczecin 2005;

  • Poznań: miasto rzeczywiste – miasto literackie, [w:] Miasto w perspektywie onomastyki i historii, red. I. Sarnowska-Giefing, M. Graf, Poznań 2010;

  • W ponowoczesnym markecie czy onimicznym śmietniku? O roli nazewnictwa w polskiej prozie współczesnej. Roczniki Humanistyczne LV, Lublin 2007;

  • Czy współczesna proza polska może być dla onomasty interesująca? [w:] Nowe nazwy własne. Nowe tendencje badawcze, pod red. A. Cieślikowej, B. Czopek-Kopciuch, K. Skowronek, Kraków 2007;

  • Współczesne badania onomastycznoliterackie – problemy i perspektywy, [w:] Poznańskie Spotkania Językoznawcze, t. XXII, Studia onomastyczne i dialektologiczne, pod red. A. Pihan-Kijasowej, I. Sarnowskiej-Giefing, Poznań 2011;

  • Święte grzeszniczki, grzeszne świętoszki. Żywoty świętych osiedlowych Lidii Amejko pod onomastyczną lupą [w:] Cum reverentia, gratia, amicitia… Księga jubileuszowa dedykowana profesorowi Bogdanowi Walczakowi, pod red. J. Migdał, A. Piotrowskiej-Wojaczyk, t.1., Poznań 2013

  • Nazwa własna – nazwa nie-własna. Mercedes Benz. Z listów do Hrabala Pawła Huellego, [w:] Odkrywanie słowa. Historia i współczesność, pod red. U. Sokólskiej, Białystok 2015

  • Moda imiennicza i jej literackie reminiscencje (na przykładzie polskiej prozy współczesnej), [w:] Języki słowiańskie w procesie przemian, red. G. Olchowa, M. Balowski, Banska Bystrica, 2015

  • Onimiczna polifoniczność współczesnego tekstu literackiego – nowe spojrzenie na funkcję intertekstualną, [w:] Funkcje nazw własnych w kulturze i komunikacji, red. I. Sarnowska-Giefing, M. Balowski, M. Graf, Poznań, 2015.

onomastyka uzualna

urbanonimia

  • Nazwy budowli i miejsc wydzielonych [w:] Nazewnictwo geograficzne Poznania. Zbiór studiów, red. naukowa Z. Zagórski, Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznań 2008;

  • Onimiczna waloryzacja przestrzeni miejskiej  [w:] Ilość – wielkość – wartość, pod red. E. Umińskiej-Tytoń, Łódź 2009;

  • Pałac Kultury czy „Pokój z widokiem”. Nazwa w zideologizowanej przestrzeni miejskiej, [w:] Nazwy własne a społeczeństwo, pod red. R. Łobodzińskiej, Łask 2010;

  • Człowiek wobec onimicznej przestrzeni miasta. Kilka uwag o współczesnej urbanonimii, „Onomastica” LV (2011);

  • Wymazywanie, nadawanie. Sacrum w przestrzeni miasta [w:] Wortsemantik im Spannungsfeld zwischen Säkularisierung und (Re)Sakralisierung der öffentlichen Diskurse, red. A. Nagórko, Berlin 2012;

chrematonimia

  • E-nimy jako nowa kategoria nazewnicza, [w:] Metodologia badań onomastycznych, pod red. M. Biolik, Olsztyn 2003;

  • Konotacyjne i asocjacyjne właściwości określeń identyfikujących barwy (na przykładzie nazw farb ściennych), „Poznańskie Studia Polonistyczne. Seria Językoznawcza” t. XIX, z. 1.

  • Erotyka na stronie – onomastyka portali erotycznych [w:] O płci, ciele i seksualności w języku i mediach, pod red. M. Karwatowskiej i in., Lublin 2014;

  • Onimy marketingowe – między informacją a perswazją, LINGVARIA, t. 10, nr 1 (19), 2015;

antroponimia

  • Imiona najmłodszych mieszkańców Poznania, [współaut. M. Korzeniowska-Gosieniecka]  „Onomastica” LI, 2006;

  • Jeszcze o imionach najmłodszych mieszkańców Poznania [współaut. M. Korzeniowska-Gosieniecka] [w:] Prace Językoznawcze t. 6, Synchroniczne i diachroniczne aspekty badań polszczyzny, Szczecin 2007;

  • Imiona mieszkańców Poznania w najstarszych dokumentach miejskich, [w:] Mnohotvárnost a specifičnost onomastiky. IV. česka onomastická konference, Ostrava 2009;

  • Historyczny antroponomastykon Poznania (na przykładzie imion dawnych mieszkańców miasta [w:] Nasz język w przeszłości – nasza przeszłość w języku 1, pod red. I. Kępki L. Wardy-Radys, Gdańsk 2011;

  • Słownik nazwisk mieszkańców Poznania w XVI-XVIII wieku, red. naukowa I. Sarnowska-Giefing, t. II (hasła Ł-N), Wydawnictwo PTPN, Poznań 2014.

inne obszary tematyczne

  • Sakralizacja, desakralizacja, resakralizacja w polskiej poezji współczesnej (na materiale Jacka Podsiadły), [w:] Język doświadczenia religijnego, tom II, red. E. Skorupska-Raczyńska, Szczecin, 2009;

  • Dama to królowa a królowa to hetman – kilka uwag o współczesnej leksyce szachowej [współaut. Paweł Graf], „Socjolingwistyka” 20-21.

  • Legenda na dzień świętego Chajdegera, dobrodzieja bezdomnych słów – czyli sakralność w polskiej prozie współczesnej, Język doświadczenia religijnego, t.V, red. G. Cyran, E. Skorupska-Raczyńska, Gorzów Wielkopolski 2013.

  • Filologia wina – prolegomena, [w:] Język tożsamości. Język. Religia. Tożsamość XI, red. Grzegorz Cyran, Elżbieta Skorupska-Raczyńska, Gorzów Wielkopolski, 2015. [współaut. M. Cieliczko]

  • A usta znów rozluźniają się do słów okaleczałych” – namopaniki Aleksandra Wata (recepcja, język, interpretacja), Poznańskie Studia Polonistyczne, Seria Językoznawcza, t. 21 (41), z. 1 [współaut. P. Graf]

  • „Nie, nie, to na nic” – Szymborskiej poszukiwanie słowa, [w:] Niepojęty przypadek. O poezji Wisławy Szymborskiej, red. J. Grądziel-Wójcik; K. Skibski, Kraków 2015. [współaut. P. Graf]

redakcje i współredakcje  tomów

  • Spisane słowa, formy i myśli. Prace ofiarowane Profesorowi Zygmuntowi Zagórskiemu w 80. rocznicę urodzin, współredaktor: S. Mikołajczak,  Poznań, 2008

  • Miasto w perspektywie onomastyki i historii, współred. I. Sarnowska-Giefing, Poznań 2010

  • Przestrzenie Językoznawstwa. Prace dedykowane Profesor Irenie Sarnowskiej-Giefing, Poznań 2014

  • Funkcje nazw własnych w kulturze i komunikacji, (współred. I. Sarnowska-Giefing, M. Balowski), Poznań, 2015